Een nv opgericht: wat de naamloze vennootschap inhoudt en wanneer je er iets aan hebt

5 min leestijd
wat is een nv

Een naamloze vennootschap is een rechtspersoon waarvan het kapitaal is opgesplitst in aandelen. Die aandelen zijn vrij overdraagbaar: de eigenaar kan ze verkopen zonder toestemming van andere aandeelhouders te vragen. Dat maakt de nv geschikt voor grote bedrijven, beursgenoteerde ondernemingen en situaties waarin kapitaal bij een breed publiek moet worden opgehaald.

Hoe een nv verschilt van een bv

Beide zijn rechtspersonen met beperkte aansprakelijkheid, maar de verschillen zitten in de details. Het minimale startkapitaal van een nv is € 45.000, terwijl een bv met € 0,01 gestart kan worden. Bij een nv moeten aandelen op naam of aan toonder zijn, waarbij toonderaandelen tegenwoordig streng gereguleerd zijn. Bij een bv zijn aandelen altijd op naam en niet vrij overdraagbaar zonder statutaire blokkeringsregeling.

Een ander verschil is de structuur van het bestuur. Een nv kent verplicht een algemene vergadering van aandeelhouders en een bestuur. Bij grote nv’s komt daar een raad van commissarissen bij. De bv biedt meer flexibiliteit in de interne organisatie, wat voor veel bedrijven aantrekkelijker is.

De nv oprichten: wat je nodig hebt

Oprichting verloopt via een notariële akte. Zonder die akte bestaat er geen nv. Het proces vraagt enige voorbereiding, maar is goed te overzien als je weet wat er nodig is.

  1. Stel de statuten op, inclusief het doel van de vennootschap, de verdeling van aandelen en de bevoegdheden van het bestuur.
  2. Stort minimaal 25% van de nominale waarde per aandeel op een bankrekening, met als absoluut minimum € 45.000 totaalkapitaal.
  3. Laat de notaris de oprichtingsakte passeren. De notaris controleert of aan alle wettelijke vereisten is voldaan.
  4. Schrijf de nv in bij de Kamer van Koophandel. Vanaf dat moment is de rechtspersoon een feit.
  5. Zorg voor een apart bankrekeningnummer op naam van de nv, zodat zakelijke en privéfinanciën gescheiden blijven.

De notariskosten variëren doorgaans tussen de € 1.000 en € 2.500, afhankelijk van de complexiteit van de statuten. Reken daarbovenop met inschrijfkosten bij de KvK van circa € 75.

Aansprakelijkheid binnen een nv

Aandeelhouders zijn niet persoonlijk aansprakelijk voor de schulden van de nv. Het verlies dat een aandeelhouder maximaal lijdt, is gelijk aan het bedrag dat hij of zij in aandelen heeft geïnvesteerd. Dat is een van de grootste voordelen van deze rechtsvorm ten opzichte van een eenmanszaak of vennootschap onder firma.

Bestuurders genieten in principe dezelfde bescherming, maar die vervalt bij onbehoorlijk bestuur. Wie als bestuurder bewust risico’s neemt die niet door de beugel kunnen, of de belasting- en premieverplichtingen niet nakomt, kan alsnog persoonlijk aansprakelijk worden gesteld. Dit geldt overigens voor elke rechtspersoon, niet alleen voor de nv.

Governance: wie doet wat binnen een nv

Een nv kent drie organen: het bestuur, de algemene vergadering van aandeelhouders en, afhankelijk van de omvang, een raad van commissarissen. Het bestuur leidt de dagelijkse gang van zaken. De aandeelhoudersvergadering neemt besluiten over benoemingen, de jaarrekening en statutenwijzigingen.

Een raad van commissarissen wordt verplicht bij structuurvennootschappen. Dat zijn nv’s die aan minstens twee van de drie onderstaande criteria voldoen:

  • Een balanstotaal van meer dan € 16 miljoen.
  • Een netto-omzet van meer dan € 32 miljoen.
  • Meer dan 100 werknemers in dienst.

Een structuurvennootschap heeft ook een uitgebreidere verantwoordingsplicht. De raad van commissarissen benoemt en ontslaat bestuurders en heeft goedkeuringsrecht over grote investeringen of reorganisaties. Voor kleinere nv’s die niet aan de structuurcriteria voldoen, is die laag niet verplicht.

Beursnotering en kapitaalmarkten

De nv is de enige rechtsvorm in Nederland waarmee een bedrijf naar de beurs kan. Toonderaandelen, die vroeger volledig anoniem waren, zijn na de Wet giraal effectenverkeer nog steeds mogelijk maar moeten zijn aangemeld in het aandeelhoudersregister. Wie aandelen wil uitgeven aan het grote publiek, is dus aangewezen op de nv.

Dat maakt de nv interessant voor bedrijven die snel grote hoeveelheden kapitaal willen aantrekken. Bij Zakenredactie zien we dat bedrijven die internationaal opereren of grootschalige investeringen plannen, vaker kiezen voor de nv dan voor de bv, juist vanwege die toegang tot de kapitaalmarkt.

Fiscale behandeling van de nv

Een nv is zelfstandig belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting. Over de eerste € 200.000 winst geldt een tarief van 19%, daarboven 25,8%. Dit is identiek aan de fiscale behandeling van een bv. Dividend dat de nv uitkeert aan aandeelhouders, is onderworpen aan 15% dividendbelasting, die onder voorwaarden verrekenbaar is in de aangifte inkomstenbelasting.

Een directeur-grootaandeelhouder van een nv moet zichzelf een gebruikelijk loon toekennen van minimaal € 56.000 per jaar (2024), tenzij een lager loon zakelijk te onderbouwen valt. Ook dat verschilt niet van de situatie bij een bv. De keuze tussen nv en bv is fiscaal gezien dan ook vrijwel neutraal.

Jaarrekening en publicatieplicht

Een nv is verplicht jaarlijks een jaarrekening op te stellen en die te deponeren bij de KvK. De omvang van de publicatieplicht hangt af van de grootte van de vennootschap. Kleine nv’s mogen een verkorte balans publiceren zonder toelichting op de winst-en-verliesrekening. Grote nv’s moeten een volledige jaarrekening publiceren, inclusief accountantsverklaring.

De termijn voor deponering is uiterlijk 13 maanden na het einde van het boekjaar, maar de jaarrekening moet eerst zijn vastgesteld door de aandeelhoudersvergadering, binnen 5 maanden na afloop van het boekjaar. Zakenredactie adviseert die tijdlijn serieus te nemen: te laat deponeren leidt tot een bestuursaansprakelijkheidsrisico bij een later faillissement.

Wanneer een nv de juiste keuze is

Voor de meeste startende of middelgrote bedrijven is de bv een logischere keuze vanwege de lagere kapitaalvereisten en eenvoudigere structuur. Een nv is de aangewezen rechtsvorm in een beperkt aantal situaties.

  • Het bedrijf wil aandelen aanbieden aan het brede publiek of naar de beurs.
  • Kapitaalverstrekkers eisen vrije verhandelbaarheid van aandelen als voorwaarde voor deelname.
  • Internationale investeerders zijn vertrouwder met de nv-structuur dan met de bv.
  • Het gaat om een bank, verzekeraar of beleggingsinstelling, waarvoor wet- en regelgeving de nv als rechtsvorm vereist.

Buiten deze gevallen weegt de extra administratieve last van een nv zelden op tegen de voordelen. De hogere kapitaaldrempel, de uitgebreidere governance-eisen en de publicatieplicht maken de nv voor kleinere bedrijven eerder een belasting dan een voordeel.

Inhoudsopgave

Over de auteur

Robin de Winter schrijft over de wereld achter bedrijven en organisaties. Van veranderende arbeidsverhoudingen tot economische ontwikkelingen en ondernemerschap: vooral de verhalen achter zakelijke beslissingen spreken Robin aan. Voor Zakenredactie.nl worden die onderwerpen vertaald naar heldere artikelen met oog voor de bredere context.r